Ondanks waarschuwingen en slechte score bij accountants blijft Leiden lenen: 'Belangrijker of we het kunnen betalen'
In dit artikel:
Leiden staat consequent onderaan diverse landelijke financiële ranglijsten en krijgt waarschuwingen van de VNG, provincie, haar accountant en adviesbureau BDO, maar het college ziet geen reden tot paniek. Wethouder financiën Ashley North (GroenLinks) verdedigt het hoge schuldniveau als een bewuste keuze: de gemeente kiest ervoor toekomstige kosten en opgaven al in beeld te brengen en in de begroting op te nemen in plaats van ze uit te stellen.
In de Leidse werkwijze worden plannen en verplichtingen – van schoolvernieuwingen tot klimaatadaptieve wijkprojecten en bereikbaarheid – expliciet meegenomen en gefinancierd, vaak met leningen. Volgens North maakt dat de begroting minder kwetsbaar voor financiële verrassingen omdat vervangingskosten en afschrijvingen worden meegenomen. Ze wijst erop dat veel andere gemeenten hun opgaven via gemeenschappelijke regelingen uitbesteden, waardoor die schulden in de cijfers niet zichtbaar zijn, terwijl het effect hetzelfde is.
Leiden overschrijdt de door de VNG gehanteerde norm voor schulden meer dan twee keer, iets wat bewuste keuze en ambitie weerspiegelt, aldus het stadsbestuur. Een paar voorbeelden van investeringen waar geld naartoe gaat: de verlengde tunnel bij de Kooi, het heropenen van het Kort Rapenburg, wijkvernieuwingen met klimaatmaatregelen en investeringen in het Bio Science Park. North stelt dat deze uitgaven bijdragen aan leefbaarheid en aantrekkingskracht; het Bio Science Park trok volgens haar bedrijven aan die zonder investeringen niet naar Leiden zouden komen, wat weer banen en extra inkomsten oplevert (bijvoorbeeld via ozb en het Gemeentefonds).
Wat risico’s betreft: financieringen worden afgestemd op levensduur van projecten — doorgaans dertig jaar voor schoolgebouwen en zestig jaar voor infrastructurele werken — en de gemeente bouwt buffers in. De concernreserve moet 150 procent van het risicoprofiel bedragen en daar wordt strikt op toegezien. North erkent dat niet alle verplichtingen vastliggen en dat later nog keuzes gemaakt kunnen worden.
Tegelijkertijd waarschuwt BDO dat enkele financiële indicatoren een vertekend beeld kunnen geven wanneer gemeenten alleen op kortetermijnsluitendheid letten en grote toekomstige uitgaven nog niet meenemen. Leidsch Dagblad en bureau Populytics voeren een burgeronderzoek waarin inwoners projecten kunnen schrappen of lasten verhogen om binnen de VNG-norm te komen; North noemt dat een nuttige manier om de publieke discussie over begrotingskeuzes te stimuleren.